Semaglutide: het ijkpunt
Semaglutide is door Novo Nordisk ontwikkeld als langwerkende versie van GLP-1, het hormoon dat na elke maaltijd uit de darmwand vrijkomt. Het lichaamseigen hormoon is binnen een paar minuten afgebroken; semaglutide heeft een halfwaardetijd van ongeveer een week. Daardoor volstaat één toediening per week, en inmiddels is het een van de best onderzochte peptiden die er zijn.
Als geneesmiddel bestaat semaglutide als wekelijkse injectie en als dagelijkse tablet, in de EU geregistreerd bij diabetes type 2 en voor gewichtsbeheersing. De bekendste merknamen zijn Ozempic en Wegovy. Een onderzoeksflacon met semaglutide valt buiten die registratie.
Hoe semaglutide langer meegaat dan GLP-1
Semaglutide telt 31 aminozuren en is gebouwd op het natuurlijke GLP-1. Slechts twee bouwstenen zijn vervangen en er is één aanhangsel bijgekomen, maar die drie ingrepen maken het verschil tussen minuten en dagen:
- Aib op positie 8: een ongewoon aminozuur dat het molecuul beschermt tegen DPP-4, het enzym dat natuurlijk GLP-1 razendsnel onklaar maakt.
- Arginine op positie 34: hier stond oorspronkelijk een lysine. Door die te vervangen, kan het aanhangsel maar op één plek terechtkomen.
- Een vetzuur van 18 koolstofatomen: via een verbindingsstuk vastgemaakt aan de lysine op positie 26. Het laat semaglutide aan albumine binden, zodat nieren en enzymen het maar langzaam opruimen.
Eenmaal in het bloed doet semaglutide wat GLP-1 doet, alleen dagenlang. In de alvleesklier stimuleert het de insulineafgifte zolang de bloedsuiker verhoogd is, en het remt de afgifte van glucagon. In de hersenstam en de hypothalamus dempt het de eetlust, en de maag loopt trager leeg, zodat een maaltijd langer verzadigt.
STEP-1 en wat daarna kwam
STEP-1 is de studie die semaglutide als middel bij obesitas op de kaart zette. Daarin kregen 1961 volwassenen met obesitas, of met overgewicht en een bijkomende aandoening, 68 weken lang 2,4 mg per week of een placebo, allebei naast begeleiding bij eten en bewegen. Het resultaat: gemiddeld 14,9% gewichtsverlies tegenover 2,4%.
Het bewijs reikt verder dan de weegschaal. In de SELECT-studie, met ruim 17.500 mensen met overgewicht en een bestaande hart- en vaatziekte maar zonder diabetes, daalde het aantal ernstige hart- en vaatincidenten met ongeveer een vijfde. Bij diabetes type 2 is semaglutide onderzocht in de programma's SUSTAIN (injectie) en PIONEER (tablet).
Daarmee werd semaglutide het vergelijkingspunt. Nieuwere stoffen zoals tirzepatide en retatrutide worden eraan afgemeten, en in SURMOUNT-5 gaf tirzepatide na 72 weken 20,2% gewichtsverlies tegenover 13,7% voor semaglutide. Ook zulke uitkomsten zijn momentopnamen: ze gelden voor de onderzochte groep en de gekozen doses.
Doses in studies en registratie
Omdat semaglutide een geregistreerd medicijn is, zijn de klinische doses openbaar. Ze worden steeds in stappen opgebouwd, omdat maag en darmen tijd nodig hebben om te wennen.
| Vorm en doel | Doses | Bron, in wie |
|---|---|---|
| Injectie, gewichtsbeheersing | opbouw in stappen van vier weken, van 0,25 naar 2,4 mg per week | STEP-1 en registratie, volwassenen met obesitas |
| Injectie, diabetes type 2 | start 0,25 mg per week, onderhoud 0,5, 1 of 2 mg per week | SUSTAIN-studies en registratie, volwassenen met diabetes type 2 |
| Tablet, diabetes type 2 | dagelijks, in hogere milligrammen dan de injectie | PIONEER-studies en registratie, volwassenen met diabetes type 2 |
Dat de tablet hogere doses nodig heeft, komt doordat maar een klein deel via de maag in het bloed belandt. Al deze getallen horen bij het medicijn, voorgeschreven en begeleid door een arts. Ze gelden niet voor losse onderzoeksflacons, die voor laboratoriumwerk zijn bedoeld.
Bijwerkingen, risico's en onzekerheden
- Maag en darmen: misselijkheid, diarree, braken en verstopping, vooral tijdens het ophogen van de dosis. Meestal nemen de klachten daarna af.
- Galblaas: galstenen kwamen in studies vaker voor dan met placebo, deels door het snelle gewichtsverlies zelf.
- Alvleesklier: een acute ontsteking is zeldzaam, maar staat voor de hele klasse op de lijst van aandachtspunten.
- Ogen: bij mensen met diabetes en bestaande netvliesschade werd in een studie vaker verergering gezien. In 2025 merkte het Europese geneesmiddelenbureau EMA daarnaast NAION, een doorbloedingsstoornis van de oogzenuw, aan als zeer zeldzame bijwerking.
- Schildklier bij knaagdieren: langwerkende GLP-1-agonisten veroorzaakten bij ratten en muizen tumoren van de C-cellen in de schildklier. Of dat voor mensen betekenis heeft, is niet aangetoond.
- Vetvrije massa: een deel van het verloren gewicht is geen vet maar vetvrije massa, waaronder spier. Hoe groot dat deel is, verschilt per meting en per persoon.
Semaglutide kopen: waar let je op?
Juist omdat semaglutide zo bekend is, circuleren er veel namen en vormen. Met deze punten weet je beter wat je in handen krijgt.
- Sema is een afkorting. Op het analysecertificaat hoort de volledige stofnaam semaglutide te staan.
- Zoek 4113,6 Da. Bij een molecuul van deze omvang meet de massaspectrometer meestal meervoudig geladen ionen, waaruit de molecuulmassa wordt teruggerekend. Rond 4813 Da wijst op tirzepatide, rond 4731 Da op retatrutide.
- Flacon, geen pen of tablet. Het geneesmiddel is een afgewerkt product met een vaste formulering. Een onderzoeksflacon bevat alleen het peptide als gevriesdroogd poeder, 10 mg per flacon.
- Lotnummer en zuiverheid. Het batchnummer op de flacon hoort terug te komen op het certificaat, met een HPLC-zuiverheid die aan dat lot is gemeten.
- Vriezer bij aankomst. Het poeder hoort bij -20 °C; opgelost gaat het in de koelkast. De details staan in peptiden oplossen en bewaren.
King Peptides verkoopt semaglutide onder de naam Sema (Semaglutide) 10 mg. Per batch hoort daar een analysecertificaat bij met massaspectrometrie en een zuiverheid van ten minste 99% (HPLC). De webshop verstuurt vanuit een magazijn in de EU, levering in Nederland duurt 2 tot 4 werkdagen, en bacteriostatisch water is er ook te koop. Het product is uitsluitend bestemd voor onderzoek; hoe je het certificaat stap voor stap naloopt, lees je in een analysecertificaat lezen.
Veelgestelde vragen over semaglutide
Waarin verschilt Sema van het geneesmiddel?
Het medicijn is een geregistreerd product: gemaakt volgens geneesmiddelenregels, met een vaste samenstelling, een bijsluiter en een arts die het voorschrijft. Sema is een flacon met hetzelfde molecuul als droog poeder, bedoeld voor laboratoriumwerk en niet getest of toegelaten voor gebruik bij mensen.
Hoe kan een peptide als tablet werken?
Normaal overleeft een peptide de maag niet. De tablet bevat daarom een hulpstof, SNAC, die semaglutide plaatselijk beschermt en de opname via de maagwand mogelijk maakt. Ook dan komt maar een klein deel in het bloed, en daarom gaat het om een dagelijkse tablet met een hogere dosis.
Wat gebeurt er met het gewicht na het stoppen?
In een vervolg op STEP-1 werden deelnemers na het stoppen nog een jaar gevolgd. In die periode kwam ongeveer twee derde van het verloren gewicht terug. Het effect lijkt dus te duren zolang de receptor wordt geprikkeld.
Hoe lang blijft semaglutide in het bloed?
De halfwaardetijd is ongeveer 165 uur, zo'n zeven dagen. Bij wekelijkse toediening bouwt de spiegel zich in enkele weken op tot een stabiel niveau, en na het stoppen duurt het ook enkele weken voordat de stof uit het bloed verdwenen is.
Alleen voor onderzoek. Deze pagina beschrijft Semaglutide voor wetenschappelijk onderzoek. Het product in de webshop is een onderzoeksreagens en niet bedoeld voor gebruik bij mens of dier; bestaat er een geregistreerd geneesmiddel met dezelfde werkzame stof, dan is dat een ander product. De doses op deze pagina komen uit gepubliceerde studies en zijn geen medisch advies. Houd je altijd aan de wetgeving die voor jou geldt.